Ünite İlerlemesi
34 / 35
🟠 B2 — Orta-İleri Seviye
📌 Cleft Sentence nedir?
Cleft sentence (yarık cümle), normal bir cümleyi ikiye bölerek belirli bir öğeyi vurgulamak için kullanılan yapıdır. "Cleft" kelimesi tam olarak "yarılmış, bölünmüş" anlamına gelir. Türkçedeki "…olan şey / …eden kişi" gibi vurgulu yapılara karşılık gelir.
🔵 NORMAL — vurgu yok
John broke the window yesterday.
↓ cleft — "kim?" vurgusu
🟠 CLEFT — John vurgulanıyor
It was John who broke the window yesterday.
Pencereyi kıran John'du. (başkası değil, tam olarak John)
💡 Ne zaman kullanılır?
Dinleyicinin ya da okuyucunun dikkatini cümlenin belirli bir öğesine çekmek istediğinde — özne, nesne, zaman, yer veya eylem olabilir. Konuşma dilinde, sunumlarda ve gazete haberlerinde çok sık görülür.
Dinleyicinin ya da okuyucunun dikkatini cümlenin belirli bir öğesine çekmek istediğinde — özne, nesne, zaman, yer veya eylem olabilir. Konuşma dilinde, sunumlarda ve gazete haberlerinde çok sık görülür.
🔵 It-Cleft — En Yaygın Tür
1
It-Cleft
It + to be + vurgulanan öğe + who/that + geri kalan
It + is/was + [vurgulanan öğe] + who/that + …
It was Sarah who called the police.
Polisi arayan Sarah'dı. (kişi → who)
It was the noise that woke me up.
Beni uyandıran gürültüydü. (şey → that)
It is hard work that leads to success.
Başarıya götüren şey sıkı çalışmadır.
Polisi arayan Sarah'dı. (kişi → who)
It was the noise that woke me up.
Beni uyandıran gürültüydü. (şey → that)
It is hard work that leads to success.
Başarıya götüren şey sıkı çalışmadır.
It-cleft ile cümlenin farklı öğelerini vurgulayabilirsin:
🎯 ÖZNE vurgusu
It was Tom who won.
Kazanan Tom'du.
Kazanan Tom'du.
🎯 NESNE vurgusu
It was the key that she lost.
Kaybettiği şey anahtardı.
Kaybettiği şey anahtardı.
🎯 YER vurgusu
It was in Paris that they met.
Tanıştıkları yer Paris'ti.
Tanıştıkları yer Paris'ti.
🎯 ZAMAN vurgusu
It was last night that it happened.
Bu dün gece oldu.
Bu dün gece oldu.
⚠️ who mu, that mi?
Vurgulanan öğe kişi ise → who veya that
Vurgulanan öğe şey / yer / zaman ise → that
✅ It was Mary who/that called.
✅ It was the rain that ruined the picnic.
Vurgulanan öğe kişi ise → who veya that
Vurgulanan öğe şey / yer / zaman ise → that
✅ It was Mary who/that called.
✅ It was the rain that ruined the picnic.
🟣 Wh-Cleft (What-Cleft)
2
Wh-Cleft / What-Cleft
What + özne + fiil + is/was + vurgulanan öğe
What + [cümle] + is/was + [vurgulanan öğe]
What I need is a long holiday.
İhtiyacım olan şey uzun bir tatil. (ihtiyaç duyduğum şey vurgulanıyor)
What surprised me was her reaction.
Beni şaşırtan şey onun tepkisiydi.
What he did was (to) apologise immediately.
Yaptığı şey hemen özür dilemekti.
İhtiyacım olan şey uzun bir tatil. (ihtiyaç duyduğum şey vurgulanıyor)
What surprised me was her reaction.
Beni şaşırtan şey onun tepkisiydi.
What he did was (to) apologise immediately.
Yaptığı şey hemen özür dilemekti.
What we need is more time, not more money.
İhtiyacımız olan şey daha fazla zaman, para değil.
What really annoys me is people who talk in cinemas.
Beni gerçekten sinir eden şey sinemada konuşan insanlar.
What the teacher explained was the difference between the two
tenses.
Öğretmenin açıkladığı şey iki zaman arasındaki farktı.
💡 Reversed wh-cleft: Sırayı ters çevirebilirsin —
vurgulanan öğeyi başa alırsın, daha güçlü bir etki yaratır.
A long holiday is what I need.
Her reaction was what surprised me.
A long holiday is what I need.
Her reaction was what surprised me.
🟢 All-Cleft — Sadece tek şey
3
All-Cleft
"tek ihtiyacım / tek yaptığım" vurgusu
All + [özne] + [fiil] + is/was + [vurgulanan öğe]
All I want is a cup of tea.
Tek istediğim bir fincan çay. (başka hiçbir şey değil)
All she did was (to) smile.
Tek yaptığı şey gülümsemekti.
All we need is love.
İhtiyacımız olan tek şey sevgi.
Tek istediğim bir fincan çay. (başka hiçbir şey değil)
All she did was (to) smile.
Tek yaptığı şey gülümsemekti.
All we need is love.
İhtiyacımız olan tek şey sevgi.
All I need right now is some sleep.
Şu an tek ihtiyacım biraz uyku.
All he said was "goodbye" and walked out.
Tek söylediği "hoşçakalın" oldu ve çıkıp gitti.
🔍 Üç tür — Hızlı Karşılaştırma
🔵 NORMAL
She needs more practice.
↓
IT-CLEFT
It is more practice that she needs.
↓
WH-CLEFT
What she needs is more practice.
↓
ALL-CLEFT
All she needs is more practice.
Hepsi aynı anlamı farklı vurguyla ifade eder.
⚠️ Yaygın Hatalar
❌ YANLIŞ
It was Tom which won the prize.
It was yesterday when it happened.
What I need it is a break.
It is what I want are new shoes.
✅ DOĞRU
It was Tom who/that won the prize.
It was yesterday that it happened.
What I need is a break.
What I want is new shoes.
⚠️ Wh-cleft'te özne tekrarı yapılmaz!
❌ What I need it is more time.
✅ What I need is more time.
"what I need" zaten cümlenin öznesidir — ekstra "it" gerekmez.
❌ What I need it is more time.
✅ What I need is more time.
"what I need" zaten cümlenin öznesidir — ekstra "it" gerekmez.
🔗
Bir Sonraki Adım:
Cleft Sentences'i öğrendiniz! Şimdi
Advanced Reported Speech
ile ileri düzey dolaylı anlatımı öğrenin veya
Relative Clauses
ile sıfat cümleciklerini pekiştirin.
✏️ Küçük Test
It was ___ that designed the new logo, not the junior team.
Yeni logoyu tasarlayan kıdemli ekipti, stajyer ekip değil. (it-cleft)
___ is a proper night's sleep.
İhtiyacım olan şey düzgün bir gece uykusu. (wh-cleft)
It was ___ that the contract was finally signed.
Sözleşmenin nihayet imzalandığı yer Roma'ydı. (yer vurgusu)
___ is more funding for research.
Tek ihtiyacımız olan şey araştırma için daha fazla finansman. (all-cleft)
It was ___ that triggered the alarm, not the wind.
Alarmı tetikleyen kapının çarpması değil, pencereydi. (şey vurgusu)
___ her attitude that impressed the interviewers most.
Mülakatçıları en çok etkileyen şey onun tutumuydu. (wh-cleft — reversed)
___ surprised everyone was how quickly she recovered.
Herkesi şaşırtan şey ne kadar hızlı iyileştiğiydi. (wh-cleft)
___ he did was (to) walk out of the room without saying a word.
Tek yaptığı şey tek kelime etmeden odadan çıkıp gitmek oldu. (all-cleft)